| Pantijn |
|
De poppenkast - hoezeer ook onderschat - vertoont de essentie van ons bestaan, gedompeld in een atmosfeer van sterke verbeeldingskracht en een paraatheid van geest die altijd lik op stuk geeft. In wezen een dood-ernstig bedrijf, moet het spel wel diepe gronden hebben, wil het publiek geboeid blijven. Ieder die wel eens een volkspoppentheater gezien en gewaardeerd heeft, kan zich bij deze speelteksten de diepzinnige uitstraling van de poppen voorstellen. Hun groteske gebaren en hun sterk aangezette handeling die de teksten een extra dimensie geven. Van deze verzameling moet je de woorden proeven. Je moet je een idee vormen van de vaak gescandeerde manier van spreken - nodig om een publiek op afstand te bereiken, van de onverwachte komische intonaties, van het effect van een overslaande stem, van de woordspelingen, de toespelingen op de actualiteit. Je moet je een voorstelling maken van de verrassende werking van een opkomst en de bevrijdende hilariteit van een vechtpartij - alleen daarom al veelvuldig toegepast, omdat het vaak de meest acceptabele oplossing van een scène is. Bijna elke scène van deze verzameling heeft een voorgeschiedenis van speel- en levenservaring. Tezamen vormen deze teksten de culturele uiting, ontroerend en vermakelijk, van het Europese volksleven. Feike Boschma
Heerekrintjes
-
Hetty Paërl
Wie kent ze niet: Jan Klaassen en Katrijn, het kibbelende echtpaar van de oudhollandse poppenkast. Hun optreden is een spiegel van het leven van gewone mensen - van armelui. Humor is hun wapen tegen de zorgen van alledag. Poppenspel werd vroeger wel 'het theater der armen'genoemd. De taal was volks; recht voor hun raap deden de personages hun zegje. Een meer ingetogen krachtterm als 'heerekrintjes' was voorbehouden voor deftige gelegenheden - voor optredens bij welgestelden. Soortgenoten van Jan Klaassen vind je vrijwel overal in Europa: Pulcinella in Italië, Punch met zijn Judy in Engeland, Guignol in Frankrijk, Kasper in Duitsland, Petroesjka in Rusland, de poesjenellen in België en nog vele anderen. Over hen gaat dit boek. Over hun ontstaan, hun karakter en uiterlijk, hun onderlinge relatie; over de invloed van die andere vorm van volkstheater: de commedia dell'arte. De historische gegevens worden afgewisseld met legendes, anekdotes, ooggetuigeverslagen van voorstellingen, oude speelteksten vol komische wendingen. Honderden illustraties, waarvan vele in kleur, ondersteunen de tekst. Dit boek richt zich op volwassenen en is bedoeld om het belang van een zeer oude theaterkunst, die in de laatste jaren weer duidelijk herleeft, onder de aandacht van het publiek te brengen. In het volkspoppentheater zijn de mogelijkheden van het poppenspel afgetast en de ervaringen van generatie op generatie doorgegeven. Daarmee is de basis gelegd voor het hedendaagse poppenspel, dat met al zijn stijlen en stromingen bezig is zich een volwaardige plaats te verwerven onder de theaterkunsten ISBN 90 6017 728 2 / NUGI 926 1987, Unipers bv, Amsterdam |
|
| Pantijn |